بخش صنعت و راه حل های اصلاح الگوی مصرف
در بخش صنعت اگر 100درصد صرفهجویى صورت گیرد، تنها در حوزه مصرف برق مىتوان سالیانه پنج نیروگاه ۹۰۰ مگاواتى جدید راهاندازی کرد.
اصلاح الگوى مصرف از دو منظر قابل پیگیرى است. البته قبل از هر چیز ذکر این نکته لازم است که اگر تا سال قبل موضوع اصلاح الگوى مصرف یک وظیفه ملى بود، اکنون با توجه به تأکید رهبر معظم انقلاب یک وظیفه شرعى و دینى است.
الف) اصلاح روش تولید محصولات و کاهش مصرف حامل هاى انرژى
ب) تولید محصولات پربازده و کم مصرف
اصلاح روش تولید
در بخش صنعت طبق آمار سال 13۸۵ میزان مصرف نفت گاز، نفت کوره، گاز طبیعى و برق به ترتیب، ۹/۵ ، ۳۷/۴ ، ۱۵/۴ و ۳۴/۵ درصد از کل مصرف کشور را به خود اختصاص دادهاند که میزان هر کدام عبارتست از:
نفت گاز= 98۲/ میلیارد لیتر در سال
نفت کوره= 85۵/ میلیارد لیتر در سال
گاز طبیعى= 576۱۳/ میلیارد متر مکعب در سال
برق= 4۴۶/ میلیارد کیلووات ساعت است.
حال نکته قابل توجه این است که در بخش صنعت اگر فقط 100 درصد صرفهجویى صورت گیرد، تنها در حوزه مصرف برق مىتوان سالیانه پنج نیروگاه ۹۰۰ مگاواتى صرفهجویى کرد که اهمیت موضوع را نشان مىدهد.
در ایران تولید فولاد با در نظر گرفتن سه مزیت سنگ آهن، زغال سنگ و حاملهاى انرژى دیگر مانند گاز و برق کماکان توجیهپذیر است و وجود این سه مزیت، تولید فولاد را در ایران اقتصادى مىکند. حال اگر با اجراى طرح اصلاح الگوى مصرف مزیت حاملهاى انرژى مانند گاز و برق از بین برود، مىتوان آنها را با زغالسنگ و کک جایگزین و این مزیت را دوباره حفظ کرد.
باید روش تولید فولاد را از قراضه آهن به سمت سنگ آهن و با استفاده از کورههاى بلند و با استفاده از زغالسنگ که میزان آن در ایران بیش از ۱۱ میلیارد تن برآورد شده است، تغییر دهیم. آنچه که اکنون در بیشتر واحدهاى تولیدى فولاد اجرا مىشود، روش احیاى مستقیم با استفاده از گاز است که لازم است این روش با روش تولید در کورههاى بلند با استفاده از زغال سنگ جایگزین شود.
طبق بررسىهاى صورت گرفته، هزینه تولید فولاد با استفاده از زغال سنگ در کورههاى بلند ۳۰ درصد کمتر از هزینه آن با استفاده از گاز است.
نکته بعد این است که در سالهاى قبل به دلیل لحاظ نکردن موضوع سوخت و احتمال افزایش آن عموماً تولیدکنندگان فولاد در بخشهاى خصوصى اقدام به خرید ماشینآلات فرسوده و مستعمل کردهاند که اکنون لازم است این ماشینآلات جایگزین شده و دولت یارانه سوخت را در قالب مابهالتفاوت قیمت این خطوط تولید مستقیماً به واحدهاى تولیدى پرداخت کند.
تولید محصولات پربازده و کم مصرف
منظور اصلى در این بخش لوازم خانگى و یا به عبارت بهتر لوازمى است که در حیطه مصرفکنندگان داخلى قرار دارد و سه حامل انرژى اصلى آب، برق و گاز مصرف مىکند. میزان مصرف نفت سفید، گاز مایع، برق و گاز طبیعى در بخش خانگى طبق آمار سال 13۸۵ به ترتیب عبارتست از: ۹۲/۷ ،۸۲/۲ ۳۳ و ۳۴/۲ درصد که از نظر مقدار عبارتست از نفت سفید ۶/۷ میلیارد لیتر در سال، گاز مایع ۲/۴۲ میلیون تن در سال، برق ۴۸ میلیارد کیلووات ساعت در سال و گازوئیل ۴۱/۸ میلیارد مترمکعب در سال است.
ارزیابیها نشان داده که اگر فقط در میزان برق خانوارها در سال ۱۰ درصد صرفهجویى شود، مىتوانیم از محل آن ۶ نیروگاه ۸۰۰ مگاواتى در سال صرفهجویى کنیم.
1_کاهش مصرف آب
کاهش مصرف آب در مصارف غیرصنعتى مانند خانوار، مراکز عمومى و ... است. پیشنهاد اول ما جایگزینى شیرآلات کم مصرف به جاى شیرآلات کلاسیک است که فقط همین یک مورد مىتواند کاهش ۳۰ درصد را به دنبال داشته باشد.
البته از آنجا که یکى از خریداران بزرگ آب براى مدارس، دانشگاهها، مساجد و مراکز دولتى خود دولت است و کاهش مصرف آب در این مراکز، مىتواند هزینههاى جارى دولت را کاهش دهد، لذا پیشنهاد مىشود ابتدا دولت از خود شروع و اقدام به جایگزینى این محصولات کند.
البته این طرح به صورت پایلوت در بعضى از شهرها از جمله یزد (درباره مدرسهسازى) اجرا شده و نتایج خوبى نیز داشته است. براى اجراى این طرح در خانوارها نیز مکانیزم اجرایى پیادهسازى مباحث ۱۶ و ۱۹ مقررات ساختمان از طریق سازمان نظام مهندسى و شهردارىها است
پیشنهاد دوم این است که همانگونه که شرکت گاز پس از تأیید لولهکشى ساختمان و چک کردن تجهیزات و شیرآلات استاندارد اقدام به واگذارى انشعاب مىکند، همین رویه نیز توسط وزارت نیرو براى واگذارى انشعاب آب نیز عملى شود.
پیشنهاد دیگر اینکه، دولت به واحدهاى تولیدکننده شیرآلات ساختمانى که خطوط تولید خود را از کلاسیک به کم مصرف تغییر مىدهند، مساعدت لازم را کند و مابهالتفاوت قیمت این محصول را براى مصرف یک سال به صورت یارانه نقدى به تولیدکنندگان پرداخت کند.
۲ـ کاهش مصرف برق
در زمینه محصولات پربازده و کم مصرف لوازم خانگى اولویت اول تمرکز بر روى محصولاتى است که با مدت زمان بیشترى در منزل از برق استفاده مىکنند. از جمله تلویزیون، یخچال، فریزر، ماشین لباسشویى، کولرهاى آبى و گازى، اجاقهاى گازى و مشابه آنها.
پیشنهادهاي اصلاح اگوي مصرف در انرژي
۱_ اجبارى شدن نصب برچسب مصرف انرژى و بالا بردن رده مصرف و نزدیک شدن به رده A که بالاترین راندمان را دارد. البته این امر اگرچه میزان مصرف انرژى را بهینه کرده و کاهش مىدهد ولى از طرف دیگر به دلیل استفاده از تکنولوژى هاى جدید و متریال مناسب، افزایش قیمت نهایى محصول را به دنبال خواهد داشت و همین امر توان رقابت محصولات تولید داخل با اقلام مشابه وارداتى را کاهش مىدهد و لذا به همین دلیل لازم است که در این زمینه وزارت بازرگانى درباره کنترل واردات محصولات مشابه همکارى لازم را انجام دهد وگرنه اجبارى شدن برچسب مصرف انرژى به نفع تولیدکننده است.
این موضوع در زمینه تولید ماشین لباسشویى اجرا شده است و اکنون رده مصرف انرژى در تولیدات داخلى این محصول عموماً رده ۳ به بالا است.
در زمینه تولید یخچال و فریزر به دلیل تنوع بالاى این محصول اکنون تولیداتى با درجه A تا G در ایران تولید مىشود. مصرف استاندارد برق در هر دستگاه یخچال ۸۶۴ کیلووات ساعت در سال و فریزر ۵۷۶ کیلووات ساعت است.
با توجه به اینکه استاندارد ایران ترکیبى از استانداردهاى امریکا، ژاپن و اتحادیه اروپا است رده مصرف انرژى در حد متوسط است. با در نظر گرفتن تولید نزدیک به ۹۰۰ هزار دستگاه در سال، به طور متوسط ۶۵۰ کیلووات در ساعت مصرف انرژى تولیدات جدید خواهد بود.
۲ ـ جلوگیرى از واردات لوازم خانگى کم بازده و پرمصرف در اسرع وقت با همکارى مؤسسه استاندارد، وزارت بازرگانى و گمرک جمهورى اسلامى ایران
۳ـ جایگزینى لوازم خانگى فرسوده و پر مصرف با لوازم خانگى نو که داراى رده انرژى بالا هستند. اگرچه این جایگزینى هزینه جدیدى را به خانوار تحمیل مىکند، ولى اگر دولت مابهالتفاوت مصرف انرژى لوازم خانگى فرسوده با نو را به صورت نقدى به تولیدکنندگان داخلى پرداخت کند هم در زمینه اصلاح الگوى مصرف گام برداشته و هم اینکه کمک مالى مفید مستقیمى را به تولیدکنندگان داخلى کرده است.
این روش امتحان خود را در لامپهاى کم مصرف و جایگزینى با لامپهاى رشتهاى پس داده و روش قابل قبولى است.
۴ـ تعرفه واردات لوازم خانگى که داراى رده انرژى پائین هستند، نسبت به لوازم خانگى کم مصرف و پربازده افزایش چشمگیرى داشته است.
منبع: روزنامه ایران