آیت الله رضا استادی مقدم

حوزه تخصصی:

کارشناس فقه و سیره

متولد: 1316

تولد و دوران‌ کودکی‌:
آیة‌الله‌ رضا استادی‌ مقدم‌ (تهرانی‌) در سال‌ 1316 در تهران‌ در خانواده‌ای‌ مذهبی‌ به‌ دنیا آمد. پدرش‌ مرحوم‌ حاج‌ خداداد که‌ در سال‌ 1372 دار فانی‌ را وداع‌ گفت‌، مردی‌ متدین‌، اهل‌ خیر بود که‌ هماره‌ فرزند خود را در مسائل‌ معنوی‌ و مادی‌ کمک‌ می‌کرد. او در قبرستان‌ وادی‌السلام‌ قم‌ در مقبره‌ای‌ که‌ خود تهیه‌ کرده‌ بود، مدفون‌ است‌.

دوران‌ تحصیل‌:
آیة‌الله‌ استادی‌ در سن‌ هفت‌ سالگی‌ به‌ دبستان‌ رفت‌ و در دوازده‌ سالگی‌ تحصیلات‌ دوره‌ ابتدایی‌ را به‌ پایان‌ رساند پس‌ از آن‌ تا شانزده‌ سالگی‌ به‌ کار و کسب‌ مشغول‌ بود. در شانزده‌ سالگی‌ به‌ وساطت‌ دو نفر از مؤمنان‌، به‌ مسجد امین‌ الدوله‌ بازار تهران‌ و مدرسه‌ علمیه‌ مروی‌ رفت‌ و تحصیل‌ علوم‌ دینی‌ را آغاز کرد.
حدود چهار سال‌ از عمر طلبگی‌ خود را در تهران‌ سپری‌ کرد و سپس‌ به‌ حوزه‌ علمیه‌ قم‌ شرفیاب‌ شد و در دروس‌ دورة‌ سطح‌ شرکت‌ می‌کرد. سپس‌ حدود ده‌ سال‌ در دروس‌ خارج‌ فقه‌ و اصول‌ شرکت‌ کرد و از محضر استادان‌ برجستة‌ روزگار خود بهره‌ برد او دو بار به‌ عتبات‌ عالیات‌ مشرف‌ شده‌ بود که‌ نخستین‌ بار آن‌ در دوران‌ کودکی‌ و بار دوم‌ در دوران‌ تحصیل‌ بود و چند ماه‌ به‌ طول‌ انجامید که‌ در طی‌ این‌ چند ماه‌ در درس‌ خارج‌ برخی‌ از استادان‌ آن‌ دیار نیز حاضر شد.
آیة‌الله‌ استادی‌ در طی‌ این‌ سالها، شوق‌ فراوان‌ به‌ گردآوری‌ کتب‌ و مطالعة‌ آنها داشت‌ که‌ این‌ مسأله‌، بعدها در شکل‌گیری‌ روحیة‌ پژوهشگری‌ او تأثیر بسزایی‌ داشت‌. همچنین‌ در این‌ سالها در درس‌ اخلاق‌ استادان‌ حوزة‌ علمیه‌ تهران‌ و قم‌ حاضر می‌شد.

استادان‌ و دوستان‌:
آیة‌الله‌ رضا استادی‌ در سالهای‌ تحصیل‌ خود، محضر استادان‌ بسیاری‌ را درک‌ کرد. او در حدود چهار سال‌ در تهران‌، از محضر آقایان‌ حاج‌ شیخ‌ عبدالکریم‌ حق‌ شناس‌ امام‌ جماعت‌ مسجد امین‌ الدوله‌ ـ حاج‌ شیخ‌ احمد مجتهدی‌ امام‌ جماعت‌ مسجد حاج‌ ملاجعفر، مرحوم‌ حاج‌ شیخ‌ هادی‌ مقدس‌ واعظ‌، مرحوم‌ حاج‌ میرزا عبدالعلی‌ تهرانی‌ امام‌ جماعت‌ مسجد بزازهای‌ تهران‌ و... استفاده‌ کرد.
در قم‌ نیز در چند سالی‌ که‌ دروس‌ دورة‌ سطح‌ را می‌خواند به‌ درس‌ آیة‌الله‌ ستوده‌، آیة‌الله‌ میرزا حسین‌ نوری‌، آیة‌الله‌ خزعلی‌، آیة‌الله‌ محمد شاه‌آبادی‌، آیة‌الله‌ جعفر سبحانی‌، آیة‌الله‌ منتظری‌، آیة‌الله‌ مکارم‌ شیرازی‌، آیة‌الله‌ سلطانی‌ بروجردی‌، آیة‌الله‌ آذری‌ قمی‌ رفت‌ و از درس‌ ایشان‌، بهره‌ برد. در ضمن‌ در درس‌ اخلاق‌ و توسل‌ مرحوم‌ آیة‌الله‌ حاج‌ شیخ‌ عباس‌ طهرانی‌ و مرحوم‌ حاج‌ آقا حسین‌ فاطمی‌ شرکت‌ کرد.
با پایان‌ یافتن‌ دوره‌ سطح‌ نیز به‌ دروس‌ خارج‌ آیات‌ عظام‌ مرحوم‌ سید حسن‌ فرید اراکی‌، مرحوم‌ سید محمد محقق‌ داماد یزدی‌، مرحوم‌ سید محمدرضا گلپایگانی‌، مرحوم‌ سید کاظم‌ شریعتمداری‌، مرحوم‌ حاج‌ شیخ‌ محمد علی‌ اراکی‌ و آیة‌الله‌ حاج‌ سید موسی‌ شبیری‌ زنجانی‌ رفت‌ و در چند ماهی‌ که‌ در نجف‌ حضور داشت‌، در درس‌ خارج‌ امام‌ خمینی‌(ره‌)، آیة‌اللة‌العظمی‌ خویی‌(ره‌) و شهید سید محمد باقر صدر(ره‌) شرکت‌ جست‌.
او در سالهای‌ تحصیل‌ خود که‌ نزدیک‌ به‌ بیست‌ سال‌ بود، با برخی‌ از فضلا و بیش‌ از همه‌ با آیة‌الله‌ سید محسن‌ خرازی‌ درسها را مباحثه‌ می‌نموده‌ است‌ و در طی‌ این‌ سالها، خود از تدریس‌ دروسی‌ که‌ خوانده‌ بود، غافل‌ نماند.
ایشان‌ از باب‌ تیمّن‌ و تبرک‌ از مرحوم‌ آیة‌الله‌ سید مصطفی‌ صفایی‌ خوانساری‌ و مرحوم‌ آیة‌الله‌ شیخ‌ محمد تقی‌ تستری‌ ـ مؤلف‌ قاموس‌ الرجال‌ ـ و آیة‌الله‌ نجومی‌ اجازه‌ روایت‌ دریافت‌ کرد.

فعالیتهای‌ علمی‌ و فرهنگی‌:
آقای‌ استادی‌ تا به‌ امروز فعالیتهای‌ فرهنگی‌ بسیاری‌ را به‌ عالم‌ اسلام‌ تقدیم‌ داشته‌ است‌. او در طول‌ سالهای‌ متمادی‌ به‌ تدریس‌ کتابهای‌ شرح‌ لمعه‌، اصول‌ فقه‌، مکاسب‌، رسائل‌، کفایه‌، و نیز اصول‌ عقاید و تفسیر پرداخته‌ و از این‌ رهگذر، شاگردان‌ بسیاری‌ را پرورانده‌ است‌.
از آغازین‌ سالهای‌ تحصیل‌، به‌ امر تبلیغ‌ اهتمام‌ داشته‌ و به‌ نقاط‌ گوناگونی‌ رفته‌ و مردم‌ آنجا را ارشاد نموده‌ است‌. همچنین‌ در برخی‌ سمینارها و همایشهای‌ علمی‌، مانند کنگرة‌ شیخ‌ انصاری‌، شیخ‌ فضل‌ الله‌ نوری‌، میبدی‌، سید حسن‌ مدرس‌، میرزاکوچک‌ خان‌، سید شرف‌ الدین‌ و کنگره‌ امام‌ رضا(ع‌) و نیز همایش‌ اقتصاد اسلامی‌ به‌ ایراد سخن‌ پرداخته‌ است‌.
از کارهای‌ مهم‌ ایشان‌ در این‌ عرصه‌، تهیه‌، تنظیم‌ و چاپ‌ آثار سه‌ کنگره‌ عظیم‌ شیخ‌ مفید، مقدس‌ اردبیلی‌ و آقا حسین‌ خوانساری‌ است‌ که‌ حدود 5 سال‌، بیشتر اوقات‌ ایشان‌ را به‌ خود مصروف‌ داشته‌ است‌. پس‌ از آن‌ نیز تنظیم‌ آثار کنگره‌ فاضلین‌ نراقی‌ و نخبگان‌ گلپایگان‌ و چاپ‌ آن‌ به‌ عهده‌ ایشان‌ بوده‌ است‌.
آیة‌الله‌ استادی‌ سه‌ سال‌ مدیر حوزه‌ علمیه‌ قم‌ و پنج‌ سال‌ سرپرست‌ کتابخانه‌ مسجداعظم‌ بود و چند سال‌ است‌ که‌ عضو شورای‌ عالی‌ حوزه‌ علمیه‌ قم‌ می‌باشد. او حدود شش‌ سال‌ از اعضای‌ هیأت‌ امنای‌ دائرة‌المعارف‌ اسلامی‌، سه‌ سال‌ از اعضای‌ مشاوران‌ کتابخانه‌ آستان‌ قدس‌ رضوی‌ بود و حدود سی‌ سال‌ است‌ که‌ به‌ همراه‌ آیة‌الله‌ خرازی‌، در هیأت‌ مدیرة‌ مؤسسة‌ در راه‌ حق‌ می‌باشد.
وی‌ از سال‌ 1350 تاکنون‌ در کنار درس‌، به‌ تألیف‌، تصحیح‌ و ترجمه‌ نیز اشتغال‌ داشته‌ است‌. برخی‌ از کتب‌ تألیفی‌ ایشان‌ به‌ شرح‌ زیر است‌:
1ـ فهرست‌ کتابهای‌ خطی‌ کتابخانه‌ مدرسه‌ فیضیه‌
2ـ فهرست‌ کتابهای‌ خطی‌ کتابخانه‌ عمومی‌ آیة‌الله‌ گلپایگانی‌
3ـ فهرست‌ کتابهای‌ خطی‌ کتابخانه‌ مدرسه‌ حجتیه‌ قم‌
4ـ فهرست‌ کتابهای‌ خطی‌ کتابخانه‌ مسجد اعظم‌ قم‌
5ـ فهرست‌ کتابهای‌ خطی‌ کتابخانه‌ مدرسه‌ مروی‌
6ـ فهرست‌ صد و شصت‌ نسخه‌ خطی‌
7ـ آشنایی‌ با چند نسخه‌ خطی‌
8ـ فهرست‌ نسخه‌های‌ خطی‌ کتابخانة‌ حسینیة‌ شوشتری‌های‌ نجف
‌ 9ـ فهرست‌ نسخه‌های‌ خطی‌ کتابخانه‌ آقای‌ طبسی‌ حائری‌، فهرست‌ نسخه‌های‌ خطی‌ کتابخانه‌ حاج‌ شیخ‌ علی‌ خوانساری‌، فهرست‌ نسخه‌های‌ خطی‌ کتابخانه‌ مرحوم‌ حجت‌ کوه‌ کمری‌، فهرست‌ نسخه‌های‌ خطی‌ کتابخانة‌ مدرسه‌ حجازی‌ها، فهرست‌ صد نسخه‌ از نسخه‌های‌ خطی‌ حاج‌ آقا اسماعیل‌ هدایتی‌، فهرست‌ نسخه‌های‌ خطی‌ کتابخانه‌ امامزاده‌ هلال‌ آران‌ کاشان‌ و فهرست‌ دویست‌ و سی‌ نسخه‌ خطی‌ (این‌ هفت‌ فهرست‌ در مجلات‌ گوناگون‌ به‌ چاپ‌ رسیده‌ است‌)
10ـ فهرست‌ نسخه‌های‌ خطی‌ کتابخانة‌ مرحوم‌ آقا سید مصطفی‌ صفایی‌ خوانساری
11ـ کتابنامة‌ نهج‌البلاغه‌
12ـ کتابنامه‌ امام‌ صادق‌(ع‌)
13ـ اصول‌ دین‌ برای‌ همه
14ـ شهری‌ در قرآن‌ و حدیث‌
15ـ مدارک‌ نهج‌البلاغه‌
16ـ تحقیق‌ در یک‌ مسأله‌ فقهی‌
17ـ شفاعت‌ در قرآن‌ و حدیث‌
18ـ چهل‌ داستان‌
19ـ امامت‌ در چند درس
20ـ تحقیقی‌ دربارة‌ دعای‌ ندبه
21ـ توضیحی‌ پیرامون‌ غنیمت‌ در آیة‌ خمس‌
22ـ بررسی‌ قسمتی‌ از کتاب‌ شهید جاوید
23ـ کلمات‌ الاعلام‌ حول‌ جواز الشهادة‌ بالولایة‌ فی‌ الاذان‌ و الاقامه‌
24ـ یادنامة‌ علامه‌ سید ابوتراب‌ خوانساری‌
25ـ خاتمیت‌ از دیدگاه‌ عقل‌ و قرآن‌ و حدیث‌
26ـ ده‌ رساله‌،
27ـ بیست‌ مقاله‌،
28ـ سی‌ مقاله‌،
29ـ چهل‌ مقاله
30ـ مقدمه‌ای‌ بر ملل‌ و نحل‌
31ـ شرح‌ احوال‌ و آثار محقق‌ حلی
32ـ رساله‌ای‌ پیرامون‌ لغت‌ نامه‌ دهخدا
33ـ شرح‌ حال‌ آیة‌الله‌ العظمی‌ اراکی‌(ره‌)
34ـ سی‌ جلس‌ پیرامون‌ قرآن‌ و عترت‌
35ـ بیست‌ مجلس‌ پیرامون‌ عهدنامة‌ مالک‌ اشتر
36ـ اصول‌ عقاید
37ـ آیینة‌ صدق‌ و صفا
38ـ گزیدة‌ منتهی‌ الا´مال‌
39ـ مختصر نجم‌ الثاقب
40ـ آشنایی‌ با تفسیر و مفسران‌
41ـ فدک‌
42ـ سرگذشت‌ کتاب‌ شهید جاوید
43ـ هفتاد دو منبر
44ـ دانشمندان‌ شیعه‌
45ـ دانشمندان‌ گلپایگان
46ـ شرح‌ احوال‌ خاندان‌ نراقی‌
47ـ نوزده‌ ستاره‌ و یک‌ ماه
48ـ من‌ اعلام‌ الشیعه‌
49ـ ابناء الزهراء ابناء الرسول‌
50ـ شرائط‌ اجتهاد
51ـ مجموعه‌ مقالات‌ درباره‌ حدیث‌
52ـ رؤیای‌ نور
53ـ نگاهی‌ به‌ خوانسار.
آیة‌الله‌ استادی‌ تاکنون‌ حدود 150 مقاله‌ نگاشته‌ که‌ پس‌ از چاپ‌ در مجلاّت‌ به‌ صورت‌ کتابهایی‌ با نام‌های‌ مختلف‌ تجدید چاپ‌ شده‌ که‌ در بخش‌ تألیفات‌ ایشان‌ یاد شد. وی‌ کتب‌ بسیاری‌ را تصحیح‌ نموده‌ است‌ که‌ از جمله‌ می‌توان‌ الکافی‌ فی‌ الفقه‌، تقریب‌ المعارف‌، نفس‌ المهموم‌، دو جلد از جواهر الکلام‌، المسلک‌ محقق‌ حلّی‌، نه‌ رساله‌ از محقق‌ حلّی‌، منهج‌ الرشاد، هفده‌ رساله‌ فارسی‌، چهارده‌ رساله‌ عربی‌، سی‌ رساله‌ مرحوم‌ آقامیرزا احمد آشتیانی‌ را نام‌ برد همچنین‌ وی‌ بر چاپ‌ کتب‌ بسیاری‌ نظارت‌ داشته‌ است‌ که‌ از جمله‌ آنها به‌ میزان‌ الطالب‌، چهارده‌ جلد از تفسیر نور، التوازن‌ الاسلامی‌، الحکومت‌ الاسلامیه‌ فی‌ روایات‌ الشیعة‌ و چند جلد از تألیفات‌ آیة‌الله‌ العظمی‌ اراکی‌ را می‌توان‌ اشاره‌ کرد.

فعالیت‌های‌ سیاسی‌:
آیت‌الله‌ استادی‌ در پیش‌ از انقلاب‌، دوشادوش‌ مردم‌ به‌ مبارزه‌ برای‌ سرنگونی‌ رژیم‌ شاه‌ پرداخت‌ و پس‌ از انقلاب‌ به‌ عضویت‌ جامعه‌ مدرسین‌ حوزه‌ علمیه‌ قم‌ درآمد. وی‌ همواره‌ به‌ تبعیت‌ از راه‌ امام‌ خمینی‌(ره‌) و حمایت‌ از رهبری‌ مقام‌ معظم‌ رهبری‌ حضرت‌ آیت‌الله‌ خامنه‌ای‌ تأکید داشته‌ و هماره‌ دستاوردهای‌ انقلاب‌ را که‌ همانا حاصل‌ خون‌ هزاران‌ شهید بوده‌، پاس‌ می‌داشته‌ است‌.
برخی‌ از مسؤولیتهای‌ وی‌ پس‌ از انقلاب‌ اسلامی‌ به‌ شرح‌ زیر است‌:
ـ مدیریت‌ حوزه‌ علمیه‌ قم‌
ـ عضویت‌ در شورای‌ نگهبان‌ با حکم‌ رهبر معظم‌ انقلاب‌ آیت‌ الله‌ خامنه‌ای‌
ـ نمایندگی‌ مجلس‌ خبرگان‌ در دوره‌ سوم‌ از استان‌ تهران‌
ـ سرپرست‌ کتابخانه‌ مسجد اعظم‌
ـ عضو هیأت‌ امنای‌ دائرة‌ المعارف‌ اسلامی‌
ـ عضو هیأت‌ مدیره‌ موسسه‌ در راه‌ حق‌
ـ عضو مشاوران‌ کتابخانه‌ آستان‌ قدس‌ رضوی‌
ـ عضویت‌ در شورای‌ عالی‌ حوزه‌
آیة‌الله‌استادی‌ هم‌ اکنون‌درحوزه‌علمیه‌ قم‌ به‌ تدریس‌، فعالیتهای‌ علمی‌، پژوهشی‌ و تبلیغی‌ اشتغال‌دارد.

دسترسی سریع